ZASADA DZIAŁANIA
Jak działa niwelator optyczny?
Instrument wyznacza poziomą linię celową. Operator porównuje odczyty na łacie, a ich różnica pokazuje, o ile jeden punkt znajduje się wyżej lub niżej od drugiego.
Aktualizacja: 1 sierpnia 2026 · doświadczenie w technice pomiarowej od 2010 rokuCo robi niwelator optyczny?
Niwelator nie podaje wysokości punktu na wyświetlaczu. Jego zadaniem jest utrzymanie dokładnie poziomej osi celowej. Po wstępnym wypoziomowaniu kompensator automatyczny koryguje niewielkie pochylenia instrumentu, a operator widzi w lunecie podziałkę łaty niwelacyjnej.
Luneta
Powiększa obraz łaty i pozwala dokładnie ustawić ostrość krzyża nitek.
Kompensator
Stabilizuje poziomą linię celową w określonym zakresie pracy instrumentu.
Libella i śruby
Służą do wstępnego wypoziomowania niwelatora przed odczytem.
Pomiar krok po kroku
- Rozstaw statyw.Nogi muszą stać stabilnie, a głowica powinna być ustawiona mniej więcej poziomo.
- Zamocuj i wypoziomuj niwelator.Ustaw pęcherzyk libelli śrubami poziomującymi i sprawdź, czy instrument znajduje się w zakresie kompensatora.
- Wykonaj odczyt wstecz.Ustaw łatę na punkcie o znanej lub przyjętej wysokości, wyostrz obraz i zapisz odczyt z nitki poziomej.
- Wykonaj odczyt w przód.Przenieś łatę na punkt wyznaczany, dbając o jej pionowe ustawienie.
- Oblicz różnicę wysokości.Odczyt wstecz minus odczyt w przód daje różnicę wysokości pomiędzy punktami.
Przykład obliczenia
Dodatni wynik oznacza w tym układzie, że drugi punkt znajduje się o 0,550 m wyżej. Przy dłuższych ciągach pomiarowych kolejne stanowiska łączy się, kontrolując długości celowych i zamknięcie pomiaru.
Najczęstsze źródła błędów
- łata ustawiona pod kątem zamiast pionowo,
- bardzo różne długości celowej wstecz i w przód,
- paralaksa wynikająca z nieprawidłowego ustawienia ostrości,
- miękkie podłoże pod statywem lub poruszenie instrumentu,
- błąd odczytu albo przepisania wartości,
- rozregulowana oś celowa po uderzeniu lub transporcie.